Vermoeidheid
Door de ziekte PBC kunnen mensen last hebben van vermoeidheid. Deze is soms zo aanwezig dat de kwaliteit van leven hierdoor beïnvloedt wordt. Klachten gerelateerd aan vermoeidheid zijn geheugen problematiek of concentratieproblemen.
Primaire biliaire cholangitis (PBC) is een zeldzame leveraandoening die met name bij vrouwen voorkomt. In Nederland komen ongeveer 4000 patiënten voor met PBC, waarvan ongeveer 90% vrouw is. De ziekte wordt met name vastgesteld tussen de 35 en 55 jaar, maar kan ook op eerdere of latere leeftijden voorkomen. PBC is een chronische ziekte waarbij de galwegen ontstoken raken wat kan leiden tot ophoping van het gal.
Hoewel de exacte oorzaak van PBC niet bekend is, wordt gedacht dat het een auto-immuunziekte is. Bij een auto-immuunziekte valt het immuunsysteem onderdelen van het eigen lichaam aan. Dit kan leiden tot de vorming van littekens en uiteindelijk zelfs tot leverfalen als er geen behandeling gegeven wordt. Hoewel PBC geen erfelijke ziekte is, kunnen verschillende auto-immuunziekten wel vaker voorkomen binnen familieleden.
PBC wordt gediagnosticeerd middels bloedonderzoek. Bij het bloedonderzoek worden afwijkende leverwaarden gezien. Met name het alkalisch fosfatase en het gamma-GT zijn bij PBC verhoogd, deze waarden wijzen op een probleem van de galwegen. Om PBC met nog meer zekerheid vast te stellen wordt aanvullend bloedonderzoek gedaan naar een bepaald antilichaam. Het antilichamen tegen mitochondrien (AMA) wordt vaak gevonden bij patienten met PBC (in 95% van de gevallen). Vaak wordt een echo-onderzoek van de lever gemaakt om andere aandoeningen uit te sluiten en om te kijken of er schade aan de lever gezien wordt.
Door de ziekte PBC kunnen mensen last hebben van vermoeidheid. Deze is soms zo aanwezig dat de kwaliteit van leven hierdoor beïnvloedt wordt. Klachten gerelateerd aan vermoeidheid zijn geheugen problematiek of concentratieproblemen.
Sommige mensen krijgen last van jeuk. De jeuk kan wisselend aanwezig zijn en kan ook ernstig zijn. Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar jeukklachten bij PBC en er bestaan enkele medicijnen voor die in sommige gevallen goede verlichting geven.
In enkele gevallen ontstaat er botontkalking door een tekort aan vitaminen. Dit komt met name voor bij gevorderdere ziekte. Om ernstige botontkalking te voorkomen wordt de botgezondheid bij mensen met PBC gecontroleerd. Eventueel wordt er gestart met behandeling middels calcium, vitamine D en een bifosfonaat.
Het belangrijkste medicijn voor PBC is ursodeoxycholzuur (Ursochol). Ursodeoxycholzuur helpt de lever om het gal uit te scheiden, waardoor er minder ophoping van gal in de lever is en er minder schade veroorzaakt wordt. Ursodeoxycholzuur is een stof die van nature in het lichaam voorkomt en daarom weinig bijwerkingen geeft. In een grote groep patiënten verbeteren de leverwaarden tijdens behandeling met ursodeoxycholzuur. Indien er sprake is van te veel schade aan de lever en behandeling met urseodeoxycholzuur niet voldoende is, is in sommige gevallen een levertransplantatie nodig.
De ontstekingen in de galwegen kunnen leiden tot littekenvorming in de lever, dit wordt ook wel fibrose, en in een vergevorderd stadium, cirrose genoemd. De lever kan hierdoor minder goed werken en dit kan uiteindelijk tot leverfalen leiden.
Doordat gal zich in de galwegen ophoopt kunnen verschillende klachten ontstaan, waaronder jeuk, vermoeidheid en een gele verkleuring van de huid (geelzucht of icterus).
Doordat de ziekte nu vaak in een vroeg stadium gevonden wordt, is de prognose verbeterd. Tijdige behandeling is van belang om de ontwikkeling van schade aan de lever te voorkomen. Indien de behandeling goed werkt, hebben mensen met PBC een normale levensverwachting.